Pendekatan Komunikasi dalam Pengajaran dan Pembelajaran Hafazan Al-Quran Antara Dua Institusi Pra Tahfiz di Selangor
Communication Approach in The Teaching and Learning Memorizing of Al-Quran Between Two Pre-Tahfiz Institutions in Selangor
Keywords:
tinjauan pendekatan komunikasi, pra tahfiz, PdP Pra Tahfiz, Pengajaran dan pembelajaran al-QuranAbstract
Kemahiran komunikasi merupakan suatu elemen penting yang harus ada dan dikuasai bagi para pendidik terutamanya untuk menjadikan proses pengajaran lebih berkesan. Artikel ini bertujuan untuk menganalisis pendekatan komunikasi di antara guru dan pelajar Pra Tahfiz ketika proses pembelajaran al-Quran. Artikel ini menggunakan metode kualitatif dengan rekabentuk kajian etnografi. Instrumen kajian yang digunakan ialah temubual separa struktur terhadap guru Pra Tahfiz di dua pusat pengajian tahfiz di Selangor dengan pendekatan pemerhatian turut serta dan data kajian ini di analisis secara induktif. Hasil kajian mendapati terdapat lima pendekatan komunikasi yang digunakan oleh kedua-dua Pra Tahfiz iaitu komunikasi interpersonal, komunikasi penceritaan dalam PdP, komunikasi bertulis, latihan penyebutan berulangan dan pendekatan bermain dengan pelbagai pendekatan. Pendekatan yang dilakukan oleh kedua-dua Pra Tahfiz seperti menonton video bagi pengenalan surah-surah tertentu, dan melalui pertandingan berkumpulan. Implikasi daripada kajian menunjukkan pelajar Pra Tahfiz lebih cepat memahami arahan dan melancarkan proses pengajaran dan pembelajaran serta dapat memupuk minat pelajar pra tahfiz dalam menghafal al-Quran
Abstract
Communication skills are an important element that must be presented and mastered for educators especially to make the teaching process more effective. This article aims to analyze the communication approach between teachers and Pre Tahfiz students during the process of learning the Quran. This article uses qualitative methods with ethnographic study design. The research instrument used was a semi-structured interview with Pre-Tahfiz teachers at two tahfiz schools in Selangor with a participatory observation approach and the data of this study were analyzed inductively. The results of the study found that there are five communication approaches used by both Pre-Tahfiz, namely interpersonal communication, storytelling communication in PdP, written communication, repetitive pronunciation training and play approach with various approaches. The approach taken by both Pre-Tahfiz is like watching a video for the introduction of certain surahs, and through group competitions. Implications from the study show that Pre-Tahfiz students are quicker to understand instructions and streamline the teaching and learning process and can cultivate pre-tahfiz students' interest in memorizing the Quran.
References
Ahmad Munawar, I., & Mohd Nor Shahizan, A. (2015). Kaedah Penyelidikan Sosial daripada Perspektif Islam. Bangi: Penerbit UKM.
Ahmad Hasyim Fauzan. (2015).Pola Pembinaan Baca Tulis Al-Qur’an (BTQ) Sebagai Upaya Peningkatkan Kemampuan Membaca Al-Quran. Ar Risalah: Media Keislaman, Pendidikan Dan Hukum Islam 15 (1), 19-29.
al-Asqalasi, Ibn Hajar. 2000. Fath al-Bari fi Syarah Sahih al-Bukhari. Syria:Damascus.Dar Kutub Ilmiah.
Azmil Hashim & Ab. Halim Tamuri dan Misnan Jemali. 2013. Latar Belakang Guru Tahfiz Dan Amalan Kaedah Pengajaran Tahfiz al-Quran di Malaysia. The Online Journal of Islamic Education. (O-jLe) Vol 1 Isu.
Azmil Hashim & Ab. Halim Tamuri. 2012. Persepsi Pelajar Terhadap Kaedah Pembelajaran Tahfiz al-Quran di Malaysia. Journal Of Islamic and Arabic education 4 (2), 2012. 1-10.
Aziz Nordin & Siti Sumaziana Ali Mohamed (2011). Persepsi Bakal Guru Tentang Tahap Kemahiran Komunikasi Berkesan Dalam Kalangan Pelajar Tahun Akhir Aliran Sains Fakulti Pendidikan UTM. Diakses dari http//eprits.utm.my/2107/
Al-Bukhari. ‘Abdullah Muhammad bin Ismail.1999. Sahih al-Bukhari. Dimasq, Syria: Dar al-Faiha’
Fattah Hidayat .2017. Kajian Psikologi Pembelajaran Hafal Quran bagi Anak Usia Dini. Proceedings of the 2nd Annual Conference on Islamic Early Childhood Education. Study Program of Islamic Education for Early Childhood, Faculty of Tarbiyah and Teaching Science, State Islamic University Sunan Kalijaga, Yogyakarta.
Hatta Abdul Malik. 2013. Pemberdayaan Taman Pendidikan Al-Quran (TPQ) al-Husna Pasadena Semarang. Dimas: Jurnal Pemikiran Agama Untuk Pemberdayaan
Hariyana, Anindya, S. & Januarti, T. 2009. Komunikasi Dalam Organisasi.
Kamal Azmi, Muhammad Yusuf Marlon Abdullah, Ahmad Faqih Ibrahim, Nurzatil Ismah Azizan, Zanariah Dimon, Sahlawati Abu Bakar. Metodologi Penyelidikan (Asas-Asas Ilmu Penyelidikan Islam). 2016. Selangor: Minta Intelek Agency.
Kamarul Azmi. 2012. Pengkajian Kualitatif Dalam Sains Sosial. Kertas kerja dibentangkan di Kursus Pengkajian Kualitatif siri 1 2012 pada 28-29 Mac 2012 Johor Darul Ta'zim.
Kamarul Azmi. 2012. Metodologi Pengumpulan Data Dalam Penyelidikan Kualitatitif. Kertas kerja dibentangkan di Kursus Pengkajian Kualitatif siri 1 2012 pada 28-29 Mac 2012 Johor Darul Ta'zim.
Khoirul Anwar, Mufti Hafiyana. 2018. Implementasi Metode ODOA (One Day One Ayat) dalam Meningkatkan Kemampuan Menghafal Al-Quran. Jurnal Pendidikan Islam Indonesia.
Muhamad Anuar Basir. 2013. Keberkesanan Teknik Al-Baghdadi dalam pembelajaran Al-Quran di Malaysia/Muhamad Anuar bin Basir. Disertasi Universiti Malaya.
Ming Foong Lee, Mohd Fahmi Jaes & King Hyiang Tan. 2014. Gaya Pembelajaran dan Gaya Komunikasi: Satu Pendekatan untuk Mengesan Karakter Pelajar Politeknik, CiE-TVET, Uthm.
Muhammad Basyirun. 2012. Pengelolaan Pembelajaran Tahfidz Pada Anak Usia Dini di TKU Daar El Dzikir Sukoharjo. Universiti Muhammadiyah: Sukarta.
Mohd Khairuddin Abdullah, Halimah Laji. 2014. Kepimpinan Pengajaran Dan Sikap Guru Bahasa Melayu. Jurnal Pendidikan Bahasa Melayu . 4.(1). 48-58
Norhayati Mohd Nor, Roslinda Rosli. 2018. Persepsi Pelajar Terhadap Amalan Komunikasi Guru Matematik Sekolah Menengah. Seminar Antarabangsa Isu-Isu Pendidikan (ISPEN2018). 5 Julai 2018. Fakulti Pendidikan, Universiti Malaya
Nor Musliza Mustafa dan Mokmin Basri. 2014. Perbandingan Kaedah Hafazan Al-QuranTradisional Dan Moden: Satu Kajian Awal. Proceeding of the Social Sciences Research ICSSR 2014 (e-ISBN 978-967-11768-7-0). 9-10 June 2014,
Nor Musliza Mustafa dan Mokmin Basri. 2015. Pembelajaran Al-Quran Berasaskan Teknik Dan Gaya Pembelajaran VAK (Visual, Auditori Dan Kinestetik), Prosiding Seminar Wahyu Asas Tamadun IV Peringkat Antarabangsa.USIM.
Othman Lebar. (2017). Penyelidikan Kualitatif Pengenalan Kepada Teori dan Metode. Perak: Penerbit Universiti Pendidikan Sultan Idris.
Othman Talib .2013.Asas Penulisan Tesis, Penyelidikan dan Statistik. Serdang, Univerisiti Putra Malaysia (UPM).
Safinah Ismail , Siti Mursyidah Mohd Zin & Nur Zatil Ismah Azizan, Fatin Nazmin. 2019. Kaedah Komunikasi Non Verbal Dalam Hafalan Al-Quran Di Pra Sekolah (2). E-Journal of Islamic Thought and Understanding 2 (2019)
Saidah binti Haris @ Harith, Muhammad Lukman bin Ibrahim. Mustaffa bin Abdullah. Mustapha Kamal bin Ahmad Kassim. 2015. Kemahiran Menghafaz Surah Melalui Kaedah Permainan. Jurnal Penyelidikan TEMPAWAN.Volume 32.Pages 38 to 47. Kementerian Pendidikan Malaysia.
Saifuddin Abu Sayyid. 2013.Balita pun Hafal al-Quran. Solo: Tinta Medina
Siti Fatimah Sudin and Nafisiah Hj. Abdul Rahman.2005. Keperluan kursus kemahiran membaca al-Qur'an di IPT : kajian di UiTM Shah Alam. UPENA 2005
Siti Mursyidah Mohd Zin, Farhah Zaidar Mohamed Ramli, Mohd Hasbie Al-Shiddieque Ahmad. 2017. Kelebihan Kaedah Hafazan Al-Quran Metode Nadi Al-Baghdadi. e-Prosiding Persidangan Antarabangsa Pengajian Islamiyyat Kali Ke-3 (IRSYAD2017). Kolej Universiti Islam Antrabangsa Selangor (KUIS).
Siti Patonah Mohamad.2014.Pengajaran dan Pembelajaran Al-Quran bagi Golongan Kelainan Upaya Mental: Analisis dari Sumber Tradisi Islam. Jurnal Islam dan Masyarakat Kontemporari.
Syitami Giri Candani. 2017. Implementasi Metode Qiraati Pada Pembelajaran Membaca Al-Qur’an Di Tpq Al-Falah Bobosan Purwokerto Utara Banyumas.
Wini Mulyani. 2011. Implementasi Komunikasi Verbal dan NonVerbal dalam Proses Menghafal Juz Amma pada Pendidikan Anak Usia Dini di Bait Quran, Tesis Sarjana Komunikasi, Fakultas ilmu Dakwah dan Ilmu Komunikasi UIN Syarif Hidayatullah Jakarta.
Wiwi Alawiyah 2013. Cara Cepat Untuk Menghafaz al-Quran.Batu Caves : Al-Hidayah House of Publisher Sdn Bhd
Zakiah Mohamad et al. 2013. Keberkesanan Modul Belajar Melalui Bermain Terhadap Kefahaman Pengalaman Pranombor Kanak-Kanak Prasekolah. (2nd International Seminar on Quality and Affordable Education ISQAE 2013).
